18.7.26

1 SCHWÄTZT DIR LËTZEBUERGESCH? (¿Habla usted el luxemburgués?) Nivel A1 del INL de Luxemburgo.

El día de hoy voy a repasar Kapitel 1 del libro SCHWÄTZT DIR LËTZEBUERGESCH? (¿Habla usted el luxemburgués?) Nivel A1 del Institute National des Langues de Luxemburgo. Este capítulo comienza por los saludos en diferentes momentos del día. Para retener: Gudde Moien 5.00-12.00. Gudde Mëtteg 12.00-17.00. Gudden Owend 17.00-22.00

El ejercicio de escucha número 2 tiene ocho audios poder trabajar ese vocabulario.

Presta atención y observa cómo la gente que conoces a tu alrededor utiliza los saludos. 

Hay gente que utilizaba un saludo más que otro. (¿Tú cual utilizas?)

Begréissungen son los saludos. 

Moien! Bonjour! Gudde Moien! (Gudden) Mëtteg, Madame! Gudden Owend, Monsieur! Gutt Nuecht , Joffer! Awar! Äddi!Awar an nach e schéinen Dag!  Merci  gläichfalls! Äddi!

Presta atención a cada página de cada capítulo. 

La parte superior donde hay expresiones / preguntas/ contenido es lo que tenemos que aprender.

 (Moien! ... an Äddi!, Wéi geet et?, Wéi heescht Dir?, D´Alphabet, Wien ass dat?, Vu wou kommt Dir?, Länner, Leit a Sproochen, An der Sproocheschoul, Op ee Bléck, Land a Leit).

Tenemos otro ejercicio para escuchar donde vamos a ver cinco tipos de respuestas. Wéi geet et? Et geet (ganz) gutt. An Iech, Madamm Reuter?

Et geet tipp topp/ Tipptopp!

Mir geet et gutt. / Et geet gutt. /Gutt. An dir? /Gutt, merci.

Et geet (alt esou). /O, alt esou. Ech si midd. A wéi geet et dir?

Et geet net immens./ Et geet net esou gutt./ 

Et geet guer net gutt./ Et geet (ganz) schlecht. /Mir geet et guer net gutt! Ech si krank!

El audio 4 habla de otro tipo de estados también en relación al audio 3.

Los diálogos de los audios 5 a 9 son cinco diálogos entre dos personas donde básicamente se practica: ¿Cuál es tu nombre? y diferentes maneras de presentarse más o menos formal.

Sech virstellen es presentarse

Wéi heeschs Du?  Wéi heescht Dir? Ech heesche Corina

Wéi ass Däin Numm?  Wéi ass Ären Numm? Mäin Numm ass Corina

Wie bass Du?  Wie sidd Dir? Ech sinn d’ Corina

Junto con este último contenido se introduce el abecedario. Hay que aprenderlo de memoria, es muy importante para deletrear el nombre y el apellido de cada persona o también las calles, etcétera. 

¿Cómo se escribe/ deletrea? Buschtawéieren significa deletrear y solo a medida que va pasando el tiempo, te darás cuenta lo importante que es saber deletrear en Luxemburgo. Recordar /aprender este cuadro para preguntar de modo formal e informal como responder todo en relación a nuestro nombre. 




Hay una pregunta Wien ass dat? (¿Quién es esa persona?) y aquí se introduce la d‘-n-Regel (famosa regla con la N) que es uno de los primeros grandes desafíos. Voy a poner algunos ejemplos. Ech presentéieren eng Persoun.

Wien ass dat? Dat ass den Tom.     

sinn + Artikel

Dat ass de Michel.                          de(n)     = männlech (Masc.)

Dat ass d‘Nathalie.                         d’            = weiblech (Fem.)

n  i, e, a, o, u, (y),d, h, n, t, z                Beispiller: - Ech heeschen Anna./- Ech sinn den Tom./ - Ech sinn Estlänner.

 b, c, f, g, j, k, l, m, p, q, r, s, v, w, x   Beispiller: - Ech heesche Sandra./ - Ech sinn de Paul./- Ech si Portugis.

Luego la parte Vu wou kommt Dir? (¿de dónde vienes? o ¿de dónde viene?) nos brinda diferentes tipos de ejemplos. En esta parte hay mucho contenido. Hay que conjugar el verbo ser (sinn) y el verbo venir (kommen).

La nacionalidad y el país... Como si esto fuera poco, continúa en el Kapitel 1 del libro SCHWÄTZT DIR LËTZEBUERGESCH?  con los colores. 

 giel   /rout / hellblo/   donkelgréng /  schwaarz / wäiss/   orange /     blo /   gréng /  gro /  donkelrout / donkelgro /    hellrout / hellgréng /   hellgro/  mof.

En un ejercicio, los colores están integrados con las banderas de diferentes países. D’Faarwe vun de Fändel. Wéi eng Faarw huet de Fändel vu(n)…?

Aquí otro cuadro para recordar las estructuras.

Länner, Leit a Sproochen tiene diferentes textos, que son muy buenos para analizar y aprender estos conceptos. Hay también otro ejemplo en un audio largo en que hay que identificar si es falso verdadero lo que se escucha. Y también dentro de Länner, Leit a Sproochen hay un cuadro muy importante con el nombre del país (D´Land heescht...), a nacionalidad si es hombre (De Mann ass...) y mujeres (D´Fra ass...) y los idiomas (Si schwätzen...). Este cuadro se puede ir completando con más países. Aquí algunos ejemplos:

Lëtzebuerg   Lëtzebuerger Lëtzebuergerin Lëtzebuergesch

Portugal   Portugis Portugisin Portugisesch

Frankräich   Fransous Franséisin Franséisch

Italien   Italiener Italienerin Italienesch

Spuenien   Spuenier Spuenerin Spuenesch

Däitschland   Däitschen Däitsch Däitsch

Belsch   Belsch Belsch Franséisch a Flammännesch

Griichenland   Griich Griichin Griichesch

China   Chines Chinesin Chinesesch

Holland   Hollänner Hollännerin Hollännesch

Schweden   Schwed Schwedin Schwedesch

Tierkei   Tierk Tierkin Tierkesch

Amerika   Amerikaner Amerikanerin Amerikanesch

Norwegen   Norweger Norwegerin Norwegesch

Ejercita: Te doy más países (Länner): Algerien, Australien, Brasilien, England, Finnland, Guatemala,  Irland, Indien, Japan, Kanada, Kroatien, Polen, Russland,  Südafrika, Thailand.

Tenemos este cuadro para recordar con preguntas formales e informales las respuestas, al igual que otro ejercicio de un diálogo que sucede en la Cafetería de INL. Es importante escucharlo una y otra vez para irle tomando el ritmo a cómo suena el idioma. Es un ejemplo de Allgemeng Dialogen: diálogos de todos los días.Wou wunns Du? Wou wunnt Dir?

Ech wunnen a(n) … (Land), zu … (Stad). /Vu wou kënns Du? Vu wou kommt Dir? / Ech kommen aus … (Land), vun … (Stad)./ Kënns Du aus …? Kommt Dir aus…?/ Jo, ech kommen aus… /Neen, ech kommen net aus …., ech kommen aus… /Wat (fir eng Sprooch) schwätz Du? Wat (fir eng Sprooch) schwätzt Dir? /Ech schwätze(n) … /(Lëtzebuergesch, Däitsch, Franséisch, Portugisesch, Spuenesch, Italienesch, Englesch...)/Jo, ech schwätzen … /Neen, ech schwätze kee(n) …, ech schwätze(n) … /Wat fir eng Nationalitéit hues Du? Wat fir eng Nationalitéit hutt Dir? /Ech si(nn) …

Op ee Bléck es la parte del repaso, muy importante con todo lo que se dio en este Kapitel 1.

Incluye las reglas para los verbos a regulares (regelméisseg Verben) e irregulares (onregelméisseg Verben). Para los verbos regulares, se incluyen Heeschen (llamarse) y Schwätzen (hablar). Les dejo la conjugación del primero y ejemplos del segundo.

heeschen ech heesch -en /    du heesch -s/  hien heesch -t/ si heesch -t / hatt heesch -t / mir heesch -en /

dir/Dir heesch -t /  si heesch -en

schwätzen De Luis schwätzt Spuenesch an Arabesch. Hie schwätzt keen Italieenesch a kee Portugisesch. / Ech schwätze Lëtzebuergesch. / De Roger schwätzt Englesch a Russesch. Hie schwätzt kee Spuenesch a kee Franséisch. / D’Kerstin schwätzt Chineesesch, Däitsch an Hollännesch. Hatt schwätzt kee Lëtzebuergesch a kee Schweedesch.  / De François schwätzt Lëtzebuergesch a Franséisch. Hie schwätzt keen Däitsch a keen Englesch. /D’Cristina schwätzt Italieenesch a Portugisesch. Hatt schwätzt kee Franséisch a kee Lëtzebuergesch. 

Ejercita: Wéi heeschen d’Leit? Vu wou kommen d’Leit?  Wat schwätzen d’Leit? Wat schwätze si net?

Para los verbos irregulares, además del sinn y kommen, les agrego el hunn.

kommen                                          sinn                    hunn

ech kommen                                    sinn                      hunn

du kënns                                          bass                      hues

hie(n) kënnt                                     ass                        huet

si kënnt                                            ass                        huet

hatt kënnt                                         ass                        huet

mir kommen                                    sinn                       hunn

dir/Dir kommt                                 sidd                       hutt

si kommen                                       sinn                      hunn

La última parte de este largo Kapitel 1,  es Land a Leit (La tierra y su gente). En esta ocasión, El país de Luxemburgo. Hay un mapa que se divide en la parte norte y la parte sur.

Aprende todo lo que está escrito en luxemburgués y en francés, ya que muchos de los nombres son muy diferentes. Tanto en transporte de público o cuando utilizas tu coche puedes observar que algunos de estos nombres están en dos lenguas: luxemburgués y francés.

Los textos también son importantes para recordar y aprender información sobre la ciudad y la capital. Y situaciones para pensar. 

Corina Moscovich Copyright ©Corina Moscovich



No comments: