Antes, e klenge Resumé (un pequeño resumen):
D’Direktioun:
Ech kommen aus + Land: Ech
kommen aus Russland.
Ech kommen vu(n) + Stad: Ech
komme vu Moskau.
Ech wunnen a(n) n)+ Land: Ech
wunnen a Frankräich.
Ech wunnen zu + Stad: Ech wunnen
zu Metz.
Ech fueren/ ginn a(n) n)+ Land:
Ech fueren an Éisträich.
Ech fueren/ ginn op + Stad: Ech
fueren op Wien.
Direktioun a Positioun: d’Stied (dirección y posición respecto a las ciudades)
Direktioun
Ech ginn op Walfer. /Ech fueren
muer op Tréier. Ech fléien op Lissabon
Positioun
Ech wunnen zu Lëtzebuerg./Ech hunn
en Haus zu Nice./Ech sinn de Moment zu Porto.
Puedes escuchar el audio 89 correspondiente al texto que empieza así:
"Ech sinn d'Manuela Weydert. Ech schaffen op enger
Bank. Ech schaffe just hallef Deeg, vun aacht bis zwielef Auer. Main Job ass
stresseg, ma ganz interessant."
D’Aarbechtszäiten: wéini schaffs du? Utilizamos vun… bis en combinación con el verbo schaffen:
Ech schaffe vun aacht Auer moies
bis fënnef Auer nomëttes.
De Paul schafft vu méindes bis
freides vun 8 Auer moies bis 5 Auer owes.
Utilizamos um en combinación con
el verbo ufänken y ophalen: Hatt fänkt um aacht Auer moies u
mat schaffen.///Hatt hält um fënnef
Auer owes op mat schaffen.
D’Aarbechtszäiten
Formell Wéini schafft Dir? Wéini fänkt Dir u mat schaffen? Wéini haalt Dir op mat
schaffen?
Informell Wéini schaffs du? Wéini fänks du u mat schaffen? Wéini häls du op mat
schaffen?
Ech schaffe vun néng Auer moies bis sechs Auer owes. /Ech fänken um néng Auer moies u mat schaffen./ Ech halen um sechs Auer owes op mat schaffen./Ech fänken um néng Auer un an ech halen um sechs Auer op.
D’Verben ufänken/comenzar (reegelméisseg)
an ophalen/terminar (onreegelméisseg)
ech fänken un / du fänks un /hien/hatt /si/et fänkt un /mir fänken un /dir/Dir
fänkt un /si fänk en un
ech halen op/du häls op/hien/hatt /si/et hält op/mir halen op/dir/Dir haalt
op/si halen op
Justamente, en la sección Vu moies bis owes encontramos frases de la rutina cotidiana. (Tip: Para el examen oral puedes adaptar tus respuestas, lo importante es que lo expreses con naturalidad y con un contenido lógico.)
Tenemos, beispiller -por ejemplo-: Hien drénkt Kaffi./Hie kuckt
d'Noriichten./Hie fiert op d'Aarbecht./Hie mécht de Stot.
La rutina diaria Den Dagesoflaf: Wat méchs du am Dag? ¿Qué haces en/durante el día?
Moies erwäschen (reegelméisseg) Ech erwächen all Dag um 7 Auer, ausser weekends./
duschen (reegelméisseg)/Kaffi drénken (reegelméisseg)/op d’Aarbecht fueren
Mëttes zu Mëtteg iessen (onreegelméisseg)/um Büro sinn/akafe goen (onreegelméisseg)/heem fueren (onreegelméisseg)/de Stot maachen (onreegelméisseg)
Owes zu Nuecht iessen (onreegelméisseg)/d’ Noriichte kucken (reegelméisseg)/schlofe goen (onreegelméisseg)
Vocabulaire: d’/ eng Aktivitéit , (pl.) Aktivitéiten///den/en Hobby, (pl.) Hobbyen //d’ Fräizäit
Hay tanto contenido en este Kapitel 4... Veamos la sección Wat maacht Dir an Ärer Fräizäit?
Formell Wat maacht Dir gär /net gär an Ärer Fräizäit? Wat sinn Är Hobbyen?
Informell Wat méchs du gär /net gär an denger Fräizäit? Wat sinn deng Hobbyen?
Fräizäitaktivitéiten
Musek lauschteren: Ech lauschtere Musek. /Hie lauschtert Reggae/Hip hop/Electro
Lauschters du Musek? /-Jo , ech lauschtere Musek.
Lauschters du gär Musek? /-Jo, ech lauschtere gär Musek. /-Nee , ech lauschteren net gär Musek.
e Buch liesen. /Sport maachen/Tëlee kucken.
Ech ginn an de Kino. //Samschdes geet hatt oft mat sengem Mann an de Kino./Mëttwochs a freides owes ginn ech ëmmer an de Fitness.
Practiquemos D’Verb ginn (Onreegelméisseg)
ech ginn/du gëss/hien/hatt/si/et gëtt/mir ginn/dir/Dir gitt/si ginn
Ech maache Musek. /Ech maache Sport./Ech maache Fotoen./Ech spille Gittar. /Ech spille Fussball
Ech spille
Playstation. Spills du Videospiller ?
-Jo , ech spille Videospiller
Spills du gär Videospiller?
-Jo, ech spille gär Videospiller.
-Nee , ech spillen net gär Videospiller.
Beispiller: Te doy un ejemplo fácil para recordar la estructura.
Verb + gär: Ech gi gär an de
Kino.
Verb + net gär: Ech ginn net gär
an de Kino.
Wéini a wéi oft maacht Dir dat? ¿Cuándo y qué tan seguido hace eso?
Puedes escuchar el audio 95 correspondiente al texto que empieza así: " Den Har Clement schafft vu
meindes bis freides. Hien ass normalerweis moies um aacht Auer op der Aarbecht
an hie fiert owes um fennef Auer erem heem."
Hie geet dräi Mol d’Woch schwammen. (Ee Mol d´Woch/fënnef Mol d´Woch/all Dag/de
Weekend)
Ech maachen all Dag Sport./ Ech maachen ëmmer Sport./ Ech maache reegelméisseg Sport./Ech maachen dacks/oft Sport./Ech maache meeschtens Sport./Ech maachen heiansdo Sport./ Ech maache seele Sport./Ech maachen ni Sport.
¿Cómo hacer preguntas? Froewierder Wat? Wat ass dat? /Wéi? Wéi heeschs du?/ Vu wou? Vu wou kënns du?/ Wéivill? Wéivill Kanner hues du? /Wat fir? Wat fir eng Nationalitéit hues du?/ Wéi oft? Wéi oft méchs du Sport? /Firwat? Firwat fiers du heem?/ Wéini? Wéini treffe mir eis? /Wou? Wou treffe mir eis? /Um wéivill Auer? Um wéivill Auer treffemir eis? Um wéivill Auer leeft de Film? Äntwert: nei Informatioun
Inversioun Verb + Sujet
Para estas preguntas, colocas primero el verbo:
Bass du d’Aicha?/Liest du gär Bicher?/Schafft Dir op enger Bank? Äntwert: jo oder nee
Puedes escuchar el audio 96 que contiene expresiones importantes para memorizar. Beispiller: Por ejemplo:
Gees du mat…? Gees du mat an de Kino?/-Jo, ech gi mat an de Kino./-Jo, gär/gären./ -Nee, merci. Ech hu keng Loscht.
Hues du Zäit? Hues du de Weekend Zäit?/ -Jo, ech hunn de Weekend Zäit./ -Nee, ech hunn de Weekend keng Zäit./ Hues du Samschdeg den Owend eppes vir?/ -Jo, ech hunn eppes vir./-Nee, ech hunn näischt vir.
Wat maacht Dir an der Vakanz? E bësse Vocabulaire 😊
e/d’ Wieder,-/ eng/d’ Vakanz, d’Vakanzen/ eng/d’ Postkaart, d’Postkaarten /en/den Timber, d’Timberen
eng Postkaart schreiwen/verschécken
Wéi ass d’Wieder? ¿Cómo está el tiempo?
D’Wieder ass schéin. /D’Wieder ass net schéin = schlecht = ellen./D’Wieder ass schéin. D’Sonn schéngt an et ass gutt waarm./Et ass gutt dobaussen./Et ass frësch dobaussen./Et ass e bësse frësch dobaussen./ Et ass waarm. Hace calor./Et ass kal. Hace frio./Et ass sonneg. Está soleado./D’Sonn schéngt. Hay sol.
Podemos decir: Wat e(n) schéint Wieder! ¡Qué buen clima!/Et ass bedeckt. Está nebulado./Et ass Wand. Está ventoso./Et reent. Llueve./ Et ass stiirmesch. Qué tiempo horrible./Et schneit. Nieva.
Et sinn 12°Grad haut.
Haut sinn et 12°Grad.
Inversioun Verb+ Sujet:
d’Zäit
Et ass sonneg an et ass vill Loft haut.
Haut ass et sonneg an et ass vill Loft.
Inversioun vu Verb a
Sujet: d´Plaz
D’Wieder ass net schéin zu Lëtzebuerg
Zu Lëtzebuerg ass d’Wiedernet schéin.
Wéi ass d’Wieder haut? Oppassen op d’Inversioun vu Verb a Sujet.
Haut ass et ganz waarm. /Haut ass et sonneg./Haut schéngt d’Sonn./Haut sinn et 22°.
Wéivill Grad sinn et? Oppassen op d’Inversioun vu Verb a Sujet.
Et ass 1° Grad. /Et sinn 3° Grad.
Wéi ass d’Wieder zu...? Et si 14° Grad zu
Tréier./Et reent. Et si fënnef Grad./Et ass niwweleg. Et si minus zwee Grad.
Et blëtzt an et donnert. Et sinn dräiGrad./D’Sonn schéngt. Et si siechzéng
Grad./ Et si Wolleken um Himmel. Et si siwe Grad./Et schneit. Et si minus zwielef
Grad.
Et gëtt 1°an der Nuecht./ Et ginn 20° am Nomëtten./Mir kréien 30°de Sonndeg.
En relación al contenido de los audios 97 y 98:
Eng Postkaart schreiwen: (m)LéiwenTom,/(f)LéiftSabrina, wéi geet et dir?
Ech ameséiere mech ganz vill an der Vakanz! Roum ass wonnerbar! D’Wieder ass ganz schéin!
Mir gi villspadséiere/schwammen/shoppen.E schéineBonjour vu(n) [Stad],
Bis geschwënn, Léif Gréiss, Décke Kuss,
Op ee Bléck es la parte del repaso, muy importante con todo lo que se dio en este Kapitel 4.
Inversioun vu Verb a Sujet. Aquí viene el famoso tema de la inversión en luxemburgués, tanto para adverbio de lugar (Plazadverb) como para adverbo de tiempo (Zäitadverb). Beispiller: Por ejemplo:
1º: Ech huelen de Bus op der Gare. Tomo el bus en la estación. Con
la inversión queda así Op der Gare huelen ech de Bus.
2º: Ech huelen den Zuch moies um siwen Auer. Tomo el tren a las siete
de la mañana. Con la inversión queda así Moies um siwen Auer huelen ech
den Zuch.
Otro ejemplo de tiempo: De Pedro erwächt um Véirel op sechs. //Um
véirel op sechs erwächt de Pedro.
Otro ejemplo: Si geet um aacht Auer an d’ Dusch. //Um aacht Auer
geet si an d’ Dusch
